اگر سطح کیف، کفش، کت چرم یا یکی دیگر از محصولات چرمی شما شروع به ترک خوردن، پوسته شدن یا جدا شدن کرده، احتمالاً اولین سؤال این است که چرا چرم پوسته می‌شود؟ آیا مشکل از کیفیت چرم است، نگهداری نادرست یا استفاده از واکس نامناسب؟

پاسخ به این سؤال به نوع متریال بستگی دارد. چیزی که در ظاهر «پوسته شدن چرم» به نظر می‌رسد، در چرم طبیعی و چرم مصنوعی معمولاً یک اتفاق یکسان نیست. در بسیاری از محصولات چرم مصنوعی، لایه رویی به ‌مرور زمان تخریب و از لایه زیرین جدا می‌شود؛ در حالی که چرم طبیعی بیشتر در اثر خشکی، حرارت، سایش، مواد نامناسب یا آسیب به پوشش سطحی دچار ترک و فرسودگی می‌شود.

بنابراین قبل از اینکه برای رفع پوسته شدن سراغ واکس، روغن یا هر ماده دیگری بروید، باید ابتدا نوع چرم و علت آسیب را مشخص کنید.

چرا چرم طبیعی پوسته می‌شود؟

به‌طور کلی، پوسته شدن سطح یک محصول چرمی می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد؛ اما مهم‌ترین نکته این است که پوسته‌ پوسته شدن بیشتر در متریال‌های مصنوعیِ چرم دیده می‌شود.

در چرم مصنوعی، به‌خصوص برخی انواع  PU، سطح محصول از یک لایه پلیمری تشکیل شده که روی یک لایه زیرین قرار گرفته است. با گذشت زمان، این روکش ممکن است بر اثر رطوبت، گرما، نور، تعریق، اصطکاک و فرسودگی ساختاری تخریب شود. در نتیجه سطح ابتدا ترک می‌خورد و سپس قسمت‌هایی از آن جدا می‌شوند.

در چرم طبیعی، ساختار متفاوت است. چرم ممکن است در اثر خشکی یا نگهداری نامناسب ترک بخورد، رنگ و پرداخت سطح آن آسیب ببیند یا در نقاط پرمصرف دچار سایش شود؛ اما این با جدا شدن روکش پلاستیکی چرم مصنوعی یکسان نیست.

چرا چرم مصنوعی پوسته می‌شود؟

اگر محصولی از چرم مصنوعی ساخته شده باشد و بعد از مدتی سطح آن شروع به ورقه‌ورقه شدن کند، احتمال زیاد مشکل مربوط به تخریب لایه رویی چرم است.

بسیاری از چرم‌های مصنوعی با یک لایه پلی‌یورتان یا متریال مشابه روی یک زیرلایه پارچه‌ای ساخته می‌شوند. این لایه ظاهری شبیه چرم ایجاد می‌کند، اما در طول زمان می‌تواند تحت تأثیر شرایط محیطی خراب شود و از بین رود.

یکی از عوامل مهم، هیدرولیز است. در برخی انواع PU، رطوبت می‌تواند به مرور ساختار پلی‌یورتان را تخریب کند. به همین دلیل ممکن است یک کیف یا کفش مصنوعی حتی بدون استفاده بسیار زیاد، پس از چند سال شروع به چسبناک شدن، ترک خوردن یا پوسته دادن کند.

عوامل دیگری نیز می‌توانند این فرایند را سریع‌تر کنند:

  • رطوبت و تعریق
  • گرمای زیاد
  • نور مستقیم خورشید
  • اصطکاک مداوم
  • نگهداری در محیط بسته و نامناسب
  • عمر بالای روکش
  • کیفیت پایین یا فرسودگی متریال

از کجا بفهمیم پوسته شدن مربوط به چرم مصنوعی است؟

اگر سطح محصول به شکل تکه‌های نازک و ورقه‌ای جدا می‌شود و زیر آن یک لایه پارچه‌ای یا بافت متفاوت دیده می‌شود، احتمال اینکه با تخریب روکش مصنوعی مواجه باشید بیشتر است. در این شرایط، واکس زدن دیگر مشکل را حل نمی‌کند؛ چون مسئله کمبود چربی یا رطوبت در سطح نیست، بلکه خود لایه رویی در حال تخریب است و قابل ترمیم نیست. 

آیا چرم طبیعی هم پوسته می‌شود؟

اینجا یک تفاوت مهم وجود دارد. چرم طبیعی مانند چرم مصنوعی به شکل یک روکش پلاستیکی که از زیرلایه جدا شود، پوسته نمی‌دهد. اما این به معنی آسیب‌ناپذیر بودن چرم طبیعی نیست.

چرم طبیعی در اثر نگهداری نامناسب می‌تواند:

  • خشک و سفت شود
  • ترک‌های سطحی پیدا کند
  • دچار ساییدگی شود
  • رنگ و پرداخت سطحی خود را از دست بدهد
  • در اثر حرارت یا مواد شیمیایی آسیب ببیند

بعضی چرم‌های طبیعی نیز دارای پوشش یا پرداخت سطحی هستند. اگر این لایه در اثر سایش، مواد نامناسب یا افزایش سن چرم  آسیب ببیند، ممکن است ظاهر آن شبیه پوسته شدن به نظر برسد. بنابراین اگر روی یک محصول چرمی طبیعی ترک یا جداشدگی می‌بینید، بهتر است ابتدا مشخص شود آسیب به خود چرم وارد شده یا به لایه پرداخت سطحی آن.

تفاوت پوسته شدن چرم طبیعی و مصنوعی چیست؟

برای تشخیص اولیه می‌توان به شکل آسیب توجه کرد:

چرم طبیعی

چرم مصنوعی

بیشتر مستعد خشکی و ترک است

بیشتر مستعد جدا شدن روکش است

ممکن است با گذشت زمان تغییر رنگ و ظاهر دهد

ممکن است سطح آن ورقه‌ورقه شود

آسیب معمولاً به ساختار خود چرم یا پرداخت آن مربوط است

آسیب اغلب به لایه پلیمری رویی مربوط است

مراقبت و conditioning می‌تواند در پیشگیری از خشکی کمک کند

واکس نمی‌تواند روکش تخریب‌شده را ترمیم کند

کیفیت و نوع پرداخت اهمیت زیادی دارد

نوع پلیمر و کیفیت ساخت روکش اهمیت دارد

چرا چرم طبیعی ترک می‌خورد؟

یکی از دلایلی که گاهی با «پوسته شدن» اشتباه گرفته می‌شود، خشک شدن و ترک خوردن چرم طبیعی است. چرم برای حفظ انعطاف خود به نگهداری مناسب نیاز دارد. قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض گرما و نور، تمیز کردن با مواد نامناسب یا خشک شدن مکرر می‌تواند باعث کاهش انعطاف‌پذیری سطح شود.

وقتی چرم بیش از حد خشک شود، خم شدن و کشش مداوم می‌تواند به ایجاد ترک‌های سطحی منجر شود. اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، آسیب می‌تواند عمیق‌تر شود. به همین دلیل است که مراقبت از چرم فقط برای زیبایی نیست؛ هدف اصلی، حفظ انعطاف و جلوگیری از فرسودگی زودهنگام است.

آیا واکس زدن از پوسته شدن چرم جلوگیری می‌کند؟

بستگی به نوع چرم دارد.

واکس یا کرم مناسب می‌تواند برای بعضی چرم‌های صاف به حفظ ظاهر، انعطاف و محافظت سطح کمک کند، اما نباید تصور کرد که هر محصول چرمی با واکس زدن از پوسته شدن مصون می‌شود.

اگر چرم مصنوعی به دلیل تخریب PU شروع به پوسته شدن کرده باشد، واکس نمی‌تواند لایه تخریب‌شده را دوباره به زیرلایه متصل کند و دیگر چرم از بین رفته است.

در چرم طبیعی نیز استفاده بیش از حد از واکس یا روغن می‌تواند باعث تجمع مواد روی سطح و تغییر ظاهر چرم شود.

بنابراین ابتدا باید نوع چرم را بشناسید و بعد محصول مراقبتی انتخاب کنید.

برای هر نوع چرم چه واکس یا محصول مراقبتی استفاده کنیم؟

انتخاب محصول مراقبتی باید بر اساس نوع چرم و نوع پرداخت سطح آن انجام شود. محصولی که برای چرم صاف مناسب است، لزوماً برای جیر، نبوک یا چرم‌های روغنی مناسب نیست. حتی در بعضی موارد، استفاده از واکس می‌تواند ظاهر چرم را تغییر دهد یا به سطح آن آسیب بزند.

  • چرم صاف (Smooth Leather)

چرم صاف سطحی بدون پرز دارد و یکی از رایج‌ترین انواع چرم در کیف، کفش و بعضی محصولات چرمی است. البته «چرم صاف» به معنی یک نوع پوست خاص نیست؛ چرم گاوی یا گوسفندی می‌تواند با پرداخت مناسب، سطح صاف داشته باشد.

برای این نوع چرم می‌توان از Leather Conditioner، کرم مخصوص چرم یا واکس مخصوص چرم صاف استفاده کرد. انتخاب بین این محصولات به نوع پرداخت چرم و هدف شما بستگی دارد.

  • Conditioner: بیشتر برای حفظ انعطاف‌پذیری و جلوگیری از خشکی چرم استفاده می‌شود.
  • کرم چرم:  برای مراقبت روزمره و حفظ ظاهر و در برخی محصولات برای تقویت رنگ کاربرد دارد.
  • واکس چرم:  بیشتر برای کفش‌های چرمی صاف و ایجاد لایه محافظ و براقیت استفاده می‌شود.

واکس یا کرم را نباید به مقدار زیاد استفاده کرد. ابتدا سطح را تمیز کنید، سپس مقدار کمی از محصول را روی قسمت کوچکی از چرم تست کنید تا مطمئن شوید باعث تغییر رنگ یا ایجاد لکه نمی‌شود.

  • چرم نبوک (Nubuck)

نبوک از سطح بیرونی پوست ساخته می‌شود و با ایجاد یک پرداخت ظریف، سطحی مخملی و بسیار ریزپرز پیدا می‌کند. ظاهر نبوک با چرم صاف متفاوت است و همین ویژگی باعث می‌شود به مراقبت متفاوتی نیاز داشته باشد. برای نبوک از واکس معمولی چرم صاف استفاده نکنید. واکس‌های عادی می‌تواند پرزهای ظریف سطح را بخواباند، ظاهر مخملی نبوک را تغییر دهد و سطح آن را تیره یا براق کند.

برای مراقبت از نبوک بهتر است از برس مخصوص نبوک، پاک‌کننده مخصوص Nubuck، اسپری محافظ مخصوص نبوک استفاده شود.

اگر لکه یا ساییدگی روی نبوک ایجاد شده، بهتر است ابتدا با برس مخصوص و روش مناسب همان نوع چرم آن را تمیز کنید و قبل از استفاده از هر ماده‌ای، دستورالعمل محصول را بررسی کنید.

چرم جیر (Suede)

جیر نیز سطح پرزدار دارد، اما از نظر ساختار و نحوه تولید با نبوک یکسان نیست. جیر معمولاً از لایه داخلی پوست تهیه می‌شود و سطح آن پرزهای مشخص‌تری دارد. مانند نبوک، واکس‌های معمولی چرم صاف برای جیر مناسب نیستند. یکی از مدل‌های کفش جیر لوفر زنانه P85 است.

برای جیر از برس مخصوص جیر، پاک‌کننده مخصوص Suede، اسپری محافظ و ضدآب مخصوص جیر استفاده می‌شود. جیر نسبت به چرم صاف در برابر رطوبت و لکه حساس‌تر است؛ بنابراین استفاده از یک محافظ مناسب می‌تواند در نگهداری روزمره آن مفید باشد. با این حال، محافظ نیز باید مخصوص جیر باشد و ابتدا روی بخش کوچکی از محصول تست شود.

  • چرم Pull-Up و چرم‌های روغنی یا واکس‌خورده

چرم‌های Pull-Up، Waxed و Oiled ظاهر متفاوتی نسبت به چرم صاف معمولی دارند. این چرم‌ها معمولاً با روغن یا موم پرداخت می‌شوند و با استفاده و گذشت زمان ممکن است تغییر رنگ و ظاهر طبیعی پیدا کنند.

برای این نوع چرم بهتر است از conditioner، کرم یا واکس مخصوص چرم‌های روغنی و Pull-Up استفاده شود.

واکس‌های معمولی و سنگین ممکن است ظاهر طبیعی این چرم‌ها را تغییر دهند. در بعضی مدل‌ها نیز خط‌وخش‌های سطحی با مالش ملایم و حرکت روغن‌های موجود در چرم تا حدی کمتر دیده می‌شوند؛ بنابراین هر خط روی سطح Pull-Up الزاماً نشانه آسیب نیست.

  • چرم آنیلین و نیمه‌آنیلین

چرم‌های Aniline و Semi-Aniline حساس‌تر از بسیاری از چرم‌های کاملاً پوشش‌دار هستند، زیرا سطح آنها لایه محافظ ضخیم و کاملاً بسته‌ای ندارد.

برای این چرم‌ها بهتر است از محصولات مراقبتی مخصوص Aniline یا Semi-Aniline استفاده شود. استفاده از واکس‌های معمولی بدون شناخت نوع پرداخت می‌تواند باعث تغییر رنگ یا ایجاد لکه شود.

در چرم آنیلین، تست محصول روی قسمت پنهان اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا سطح آن می‌تواند نسبت به رطوبت و مواد مراقبتی واکنش بیشتری نشان دهد.

  • چرم مصنوعی و PU

چرم مصنوعی را نباید مانند چرم طبیعی در نظر گرفت. در بسیاری از انواع PU، سطح محصول از یک لایه پلیمری تشکیل شده و این لایه قرار نیست مانند الیاف چرم طبیعی با روغن یا conditioner تغذیه شود.

برای نگهداری چرم مصنوعی بهتر است:

  • سطح را با روش ملایم تمیز کنید.
  • از مواد شوینده قوی و حلال‌ها استفاده نکنید.
  • محصول را در معرض حرارت مستقیم قرار ندهید.
  • از نور مستقیم طولانی‌مدت دور نگه دارید.
  • در صورت نیاز، فقط از محصولی استفاده کنید که صراحتاً برای Faux Leather یا PU توصیه شده باشد.

اگر چرم مصنوعی شروع به پوسته شدن کرده باشد، واکس یا کرم نمی‌تواند لایه تخریب‌شده را دوباره به سطح متصل کند. در این حالت مشکل مربوط به تخریب روکش است و باید با توجه به شدت آسیب، درباره تعمیر یا تعویض محصول تصمیم گرفت.

انتخاب محصول مراقبتی برای چرم‌ها

نوع چرم

محصول مناسب

چه چیزی استفاده نکنیم؟

چرم صاف

Conditioner، کرم چرم، واکس مخصوص

واکس یا روغن نامناسب و بیش‌ازحد

نبوک

برس، پاک‌کننده و اسپری مخصوص نبوک

واکس چرم صاف

جیر

برس، پاک‌کننده و محافظ مخصوص جیر

واکس و کرم چرم صاف

Pull-Up / Oiled

Conditioner و محصولات مخصوص چرم روغنی

واکس‌های سنگین و نامتناسب

آنیلین

محصولات مخصوص Aniline

واکس و مواد نامشخص

نیمه‌آنیلین

محصولات مخصوص Semi-Aniline

محصولات قوی و بدون تست

چرم مصنوعی / PU

تمیزکننده و محافظ مخصوص متریال مصنوعی

روغن و واکس نامناسب چرم طبیعی

چگونه از پوسته شدن و ترک خوردن چرم جلوگیری کنیم؟

مراقبت صحیح تا حد زیادی می‌تواند عمر ظاهری و عملکردی محصولات چرمی را افزایش دهد.

1.      چرم را در معرض حرارت مستقیم قرار ندهید

اگر کفش یا کیف خیس شد، آن را کنار بخاری، شوفاژ یا زیر سشوار قرار ندهید. خشک شدن سریع و حرارت مستقیم می‌تواند به چرم آسیب بزند.

2.      چرم را بیش از حد خیس نکنید

چرم برای شست‌وشوی مداوم با آب ساخته نشده است. اگر محصول خیس شد، رطوبت اضافی را به‌آرامی بگیرید و اجازه دهید در دمای محیط خشک شود.

3.      از مواد شوینده معمولی استفاده نکنید

الکل، سفیدکننده، حلال‌ها و شوینده‌های خانگی ممکن است رنگ یا پوشش سطح چرم را تغییر دهند. برای تمیز کردن، محصولی را انتخاب کنید که برای همان نوع چرم ساخته شده باشد.

4.      چرم را برای مدت طولانی در معرض نور مستقیم نگذارید

نور و گرمای طولانی‌مدت می‌تواند باعث تغییر رنگ و فرسودگی سطح شود.

5.      واکس و conditioner را بیش از حد استفاده نکنید

استفاده بیشتر به معنی مراقبت بهتر نیست. محصولات مراقبتی باید متناسب با نوع چرم و طبق دستورالعمل استفاده شوند.

اگر چرم شروع به پوسته شدن کرد چه کار کنیم؟

اولین کار، تشخیص نوع آسیب است.

اگر روکش یک چرم مصنوعی شروع به جدا شدن کرده باشد، واکس زدن راه‌حل نیست. در آسیب‌های محدود ممکن است تعمیرکار متخصص بتواند ظاهر قسمت آسیب‌دیده را اصلاح کند، اما اگر پوسته شدن در بخش بزرگی از محصول اتفاق افتاده باشد، ترمیم کامل معمولاً دشوارتر است.

اگر چرم طبیعی ترک‌های سطحی دارد، شرایط متفاوت است. در مراحل اولیه، تمیز کردن صحیح و استفاده از conditioner یا محصول مراقبتی مناسب می‌تواند به حفظ انعطاف چرم کمک کند. اما اگر ترک‌ها عمیق شده باشند، مراقبت خانگی نمی‌تواند ساختار آسیب‌دیده را به حالت اولیه برگرداند و بهتر است محصول توسط متخصص بررسی شود.

جمع‌بندی؛ چرا چرم پوسته می‌شود؟

پاسخ به سؤال چرا چرم پوسته می‌شود؟ بدون مشخص کردن نوع چرم کامل نیست.

پوسته شدن چرم همیشه به معنی بی‌کیفیت بودن آن نیست؛ مهم‌تر از هر چیز، شناخت نوع چرم و علت آسیب است. چرم مصنوعی معمولاً به‌ دلیل تخریب لایه رویی پوسته می‌شود، درحالی‌که چرم طبیعی بیشتر در اثر خشکی، حرارت و مراقبت نادرست ترک می‌خورد. با انتخاب محصولات مراقبتی متناسب با نوع چرم و دور نگه داشتن آن از رطوبت، حرارت و مواد شوینده نامناسب، می‌توانید ظاهر و دوام چرم را برای مدت طولانی‌تری حفظ کنید.

 

ثبت نظر شما

تجربه خود را از مطالعه این مقاله با دیگران به اشتراک بگذارید.

امتیاز شما
★ ★ ★ ★ ★

مدیر سایت
مدیر سایت

کارشناس چرم و محصولات چرمی هورس